Kul of Kennis: Van veel koffie droog je uit

Door RONALD VELDHUIZEN

Sommige mensen zijn zuinig. Zo zijn er aardig wat automobilisten die benzinekosten willen besparen door overdag zonder licht te rijden. Met als mogelijk gevaar niet goed zichtbaar te zijn en zichzelf of anderen in de prak te rijden. Kun je zonder licht wezenlijk besparen? En zet je dan niet je leven op het spel?

Eerst de besparing. Zonder licht rijden kost meer brandstof. Licht kost energie en de enige energie die je in de auto gooit is benzine, diesel of gas. De wielen draaiden tijdens het rijden tegen de accu om hem op te laden. Net als op de fiets kost het meer moeite tegen een dynamo aan te draaien dan niet. Die extra moeite is extra brandstof. Dat leidt tot het wonderlijke besef dat je fietslicht draait op boterhammen met kaas.

De vraag is dus vooral of rijden met licht je bankrekening op zijn grondvesten doet schudden. Volgens de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) scheelt het voor zuinige auto’s (1 op 15) zo’n kwart liter per 100 kilometer. Dat lijkt niet veel, maar als je veel rijdt kan dat meer dan honderd euro per jaar schelen. Plus: de koplampen gaan langer mee.

Maar ‘kost’ die besparing veiligheid? Ja, zegt Karel Brookhuis, verkeerspsycholoog aan de RUG. ’s Winters althans. De lichttoestand buiten lijkt dan op schemering, waardoor het moeilijker wordt andere auto’s te zien. In Nederland scheelt dat een kleine tien verkeersdoden per jaar.

Omdat het licht dichter bij de Noordpool schemeriger is, scheelt het daar meer verkeersdoden. Scandinavische auto’s voeren daarom overdag standaard licht. Omgekeerd maakt het volgens Brookhuis rond de evenaar weer niets uit, omdat de zon daar zo fel is dat brandende autolampen überhaupt niet te zien zijn.

Dus: zet overdag bij zwak licht – regen, wolken, winter – gewoon die lampen aan. Bespaar brandstof wanneer de zon fel schijnt. Helaas zitten zulke besparingen er binnenkort niet meer in: verkeersminister Eurlings wil alsmaar brandende koplampen verplicht maken. Jammer, zegt Brookhuis. Eurlings kan beter auto-eigenaars verplichten een lampautomaatje in te bouwen. Die zet de lampen in zwakke lichtomstandigheden vanzelf aan, en bij goede omstandigheden weer uit. Zo moeilijk is dat niet, vertelt Brookhuis. Zijn fiets kan het ook.

Deze column verscheen eerder in Universiteitskrant Groningen nr. 17, 15 januari 2009